الپیجی

گاز مایع یا الپیجی (به انگلیسی: Liquefied Petroleum Gas) به دو گاز هیدروکربنی بوتان و پروپان یا ترکیب آنها گفته میشود که در حالت مایع نگه داشته میشوند. معمولاً مقادیر کمی از ترکیباتی چون پروپیلن و بوتیلن نیز در کاز مایع موجود است. گاز مایع بیشتر برای کاربردهای گرمایشی و به عنوان سوخت وسایل نقلیه استفاده میشود. همچنین در ساخت افشانه ها و به عنوان گاز خنککننده در وسایل سرمازا همچون یخچال و فریزر نیز استفاده میشود.

الپیجی در پالایشگاه محصول فرعی تصفیه گاز طبیعی و پالایش نفت خام است. ارزش حرارتی گاز مایع ۴۶.۱ مگاژول/کیلوگرم است که بالاتر از بنزین و نفت کوره است و در وزن مساوی انرژی بالاتری تولید میکند اما ارزش حرارتی آن در حجم مساوی کمتر است چون گاز است و تراکم کمتری دارد. هر لیتر گاز مایع ۵۰۰ تا ۵۸۰ گرم و هر لیتر بنزین ۷۱۰ تا ۷۷۰ گرم وزن دارد. این گاز در دمای ۲۱ درجه سلسیوس تحت فشار حداکثر ۸ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع به مایع تبدیل میشود. و در زمان تولید فاقد رنگ و بو و حتی مزه است که برای ایمنی بیشتر به آن ترکیبات گوگرد دار به نام مرکاپتان (که شامل اتیل مرکاپتان و متیل مرکاپتان) اضافه میشود.

الپیجی را نباید با الانجی (گاز طبیعی مایعشده) اشتباه گرفت. الانجی در واقع همان گاز طبیعی (عمدتاً متان و اتان) است که برای حملونقل راحتتر و مقرون به صرفه تر به صورت مايع درمیاید. سیانجی نیز گاز طبیعی است که فشرده شده تا حجم کمتری را اشغال کند.

مصارف خانگی و صنایع کوچک

اکثر مردم به ال پی جی گاز مایع میگویند که در سیلندرهای قابل حمل ۵۰ کیلویی ، ۱۱ کیلویی و ۲ کیلویی(پیکنیکی) در ایران به فروش میرسد.( قبل از این که شهرها لوله کشی گاز طبیعی شوند عمده مصرف خانهها برای اجاقها و در زمان بی برقی برای روشنایی، گاز مایع سیلندری بود که بعد از لوله کشی شبکه گاز طبیعی برای هر خانه، دیگر کمتر در خانهها استفاده میشود.)
در صنایع کوچک که مصرف کننده صنعتی نمیتواند هزینه نصب مخازن بزرگ گاز را تامین نماید و یا مکان نصب این مخازن را ندارد از سیلندرهای ۵۰ کیلویی که قابل حمل است استفاده کرده و آن را در خارج از ساختمان به لوله کشی گاز ساختمان وصل می کند.

مصارف صنعتی

برای مصارف صنعتی از ال پی جی (LPG) در مخازن بزرگتری که در محل تولیدی صنعتی نصب شدهاست استفاده میشود. این مخازن به وسیله ماشینهای حمل گاز مایع (گاز کش) مستقیم از پالایشگاه و یا شرکتهای توزبع گاز مایع پُر میشوند.

ظرفیتهای استاندارد مخازن گاز مایع صنعتی

مخازن بر اساس اندازه ظرفیت آبی آن ( مقدار آبی که در آن جای میگیرد) به صورت استاندارد به ظرفیتهای زیر تقسیم میشود.
۱۲۵ گالن، ۲۵۰ گالن، ۵۰۰ گالن، ۱۰۰۰ گالن، ۱۵۰۰ گالن، ۲۰۰۰ گالن، ۳۰۰۰ گالن، ۶۵۶۵ گالن، ۹۸۰۰ گالن، ۱۲۰۰۰ گالن، ۲۰۰۰۰ گالن، ۳۰۰۰۰ گالن
این مخازن بغیر از ۱۲۵ و ۲۵۰ گالن آن همگی به صورت استوانهای بوده و همگی شامل بدنه مخزن و دو عدسی برای کلگی آن میباشد. و در مخازن ۹۸۰۰ گالن به بالا دریچهای آدم رو (MANHOLE) برای آن در نظر گرفته شدهاست.

موارد استفاده ال پی جی

این گاز به دلیل این که به سادگی قابل حمل و نقل است در بسیاری از مکانهایی که استفاده از منابع دیگر سوخت امکان پذیر نیست استفاده میگردد.

1. خانهها جهت اجاق گازها و وسایل گرمایشی
2. کارخانهها جهت سوخت کورهها و مشعلها ( و در بعضی از آنها جهت سوخت دوم)
3. آشپزخانههای صنعتی و تجاری
4. سیستم جرقه زن (IGNITION) توربینهای گازی در نیروگاههای سیکل ترکیبی
5. سوخت دوم برای خودروها

جستارهای وابسته

• الانجی
• سیانجی

مخزن 80 لیتری

توصیه میشود که همه رانندگان در هنگام شارژ حتما شیشه ها ی خودرو را پایین آورند و درب های ماشین باز باشد تا در صورتی که ممکن است گازی ناشی از سوخت گیری جمع شده از این طریق خارج شود.

جایگاه گاز ال پی جی بروجرد

انتهای بهار، میدان لاله ها، خیابانهای اشرفی اصفهانی ، لر آباد و 16 متری حدادی پور

نکات ایمنی در هنگام سوخت گیری با گاز مایع با کپسول گاز lpg

1- در هنگام سوخت گیری موتور خودرو را خاموش کنید.

2- در هنگام سوخت گیری به هیچ عنوان در حال حرکت نباشید.

3- ظبط و باند خودرو خود را به علت انتشار امواج مغناطیسی در هنگام سوخت گیری خاموش کنید.

4- لامپ روشنایی صندوق عقب را خارج نمایید چون درهنگام خاموش و روشن شدن به هنگام باز و بسته کردن صندوق احتمال بروز جرقه وجود دارد.

5- از شیلنگ های فشارقوی مخصوص سوخت گیری lpg استفاده کنید سایر شلنگ های گاز برای مصارف خانگی و کم فشار ساخته شده اند و مناسب سوخت گیری به علت خشک شدن و احتمال شکستگی و پارگی نیستند.

6- نکته مهمی که باید توجه داشته باشید در موقعی که مخزن خود را اصطلاحا هوا گیری میکنید هیچ گاه فکر نکنید که هوایی که خارج میشود اتش نخواهد گرفت بلکه این هوا نیست همان تبخیر گاز درون مخزن است و قابل اشتغال است پس ضروری است سوخت گیری را خارج از پارکینگ ساختمان ، حیاط و کوچه و محله انجام داد.

7- به هیچ عنوان در کنار خیابان های پر رفت و امد و کوچه ها سوخت گیری نکنید چون احتمال دارد رانندگان و یا عابران سیگار خود را روشن و یا از داخل ماشین خود به بیرون پرتاب نمایند و شما و خودروی خود را دچار حادثه نمایند.

8- متعلقات گاز سوز وسیله خود را فقط به دست تعمیر کاران وارد تعمیر و یا بازبینی کنید شخصا از دستکاری متعلقات گاز سوز خودرو خود بپرهیزید.

9- در هنگام سوخت گیری از موبایل خود به علت انتشار امواج مغناطیسی استفاده نکنید.

10- شیلنگ تخلیه هوا را از صندوق عقب خود دور کنید تا گاز خارج شده محوطه صندوق عقب و اتاق خودرو را پر نکند.

11- اتصالات شلنگ شارژ خود را دو بست شلنگی ببندید در نظر داشته باشید فشار گاز مایع بالا است و اگر اتصالات محکم بسته نشده باشد شلنگ از اتصالات خود جدا میگردد و باعث بروز خطر میگردد .

12- در هنگام سوخت گیری سیگار و اتش روشن نکنید و نزدیک به جایی که اتش استفاده میشود. سوخت گیری ننمایید.

13- در صورت استفاده از صافی یک صافی الومنیومی استفاده کنید از صافی های پلاستیکی به هیچ وجه استفاده نکنید که بارها مشاهده گردیده است به علت فشار بالای گاز میشکنند.

14- در هنگام سوخت گیری سرنشینان را خارج نمایید.

15- به علت ضریب اطمینان بیشتر در مناطق غیر مسکونی باز و خلوت سوخت گیری نمایید.

۱۶- نشت گاز را از اتصالات چه کم جدی بگیرید.

۱۷- یک کپسول اتش نشانی خودرویی در خودرو خود داشته باشید.

18-کپسول گاز را جایی قرار دهید که در صورتی که تکان خورد سقوط و یا قل نخورد که باعث پارگی شلنگ گردد.

19 - شیر کپسول گاز را چند دور بیشتر باز نکنید تا بتوانید در مواقع ضروری آن را ببندید

20- اگر خودرویی در نزدیکی شما شاژ انجام میدهد حداقل 10 متر از همدیگر فاصله بگیرید که در صورت بروز حادثه خطر به خودرو شما سرایت نکند.

قابل توجه کسانی که میگن چکار کنیم تا صافی پلاستیکی استفاده نکنیم:

از قسمت انتهایی شلنگ که نزدیک مخزن است دست خود را روی شلنگ قرار دهید متوجه عبور گاز میشوید و با این کار نیازی به استفاده از شلنگ و صافی شیشه ای نخواهید داشت ضمنا توجه داشته باشید شلنگ نرم روغنی یاسا بهترین شلنگ برای سوختگیری میباشد که متری تغریبا 7 هزار تومان میباشد.

با رعایت این نکات خیالی اسوده در استفاده از سوخت ال پی جی برای خودرو داشته باشید این نکات حاصل 6 سال تجربه و تحقیق میباشد.

سازمان اتش نشانی و خدمات ایمنی