چلغوزه آجیل خوشمزه درخت کاج

دانه کاج دارای مغز خوردنی هستند، با اینحال حدود بیست گونه کاج، دانههایی که به حد کافی درشت باشد تولید میکنند. در اروپا دانههای کاج چتری از بیش از ۶۰۰۰ سال پیش تا کنون جمعآوری میشود

در آسیا کاج کرهای دارای دانههایی با بالاترین ارزش تجاری بینالمللی است. گونه دیگر، کاج 1 است که در غرب هیمالیا (شرق افغانستان و شمال پاکستان و هند) میروید و دانههای آن اهمیت خوراکی دارد.

در قاره آمریکا سرخپوستان از دیرباز تاکنون به گردآوری دانههای انواع کاج میپردازند. در آمریکای جنوبی کاج برزیلی بزرگترین دانههای کاج را تولید میکند.

در ضمن مغز دانههای همه انواع کاج خوردنی است

ارزش غذایی صد گرم مغز دانه خشک کاج به قرار زیر است:

کیلوکالری: ۶۷۳

کربوهیدرات (گرم): ۱۳٫۰۸

چربی (گرم): ۶۸٫۳۷

فیبر (گرم): ۳٫۷

پروتئین (گرم): ۱۳٫۶۹

کلسترول (میلیگرم): ۰

کاج چَلغوزه یا جِلغوزه (به دری افغانستان) گونهای کاج است که در منطقه شمال غربی هیمالیا، شامل شرق افغانستان، شمال پاکستان و شمال غربی هند میروید. نام این کاج فارسی است و از ترکیب چهل و غوزه ساخته شدهاست. دانه کاج چلغوزه به قیمت بالایی به فروش میرسد

منطقه رویش این 1 ارتفاعی بین ۱۸۰۰ تا ۳۳۵۰ متر دارد و گاهی با کاج زیبا و سدر مقدس جامعه مشترک میسازد. بلندی کاج چلغوزه بین ۱۰ تا ۲۰ متر است و معمولاً دارای تاجی پهن و گسترده با شاخههایی راست و کشیدهاست.

به لحاظ ارزش غذایی، ترکیبات دانه شامل ۵۱٫۳ درصد چربی (اسیدهای چرب)، ۸٫۷ درصد آب، ۱۳٫۶ درصد پروتئین، ۲۲٫۵ درصد نشاسته، ۰٫۹ درصد فیبر و سه درصد مواد معدنی و خاکستر میباشد.

کاج چلغوزه در منطقه پراکنش طبیعی خود منبع غذایی بسیار مهمی محسوب میشود.اهمیت اقتصادی جنگلهای اینگونه بقدری زیاد است که در سالهای پربار در افغانستان بخش بزرگی از درآمد منطقه ۱۳۰۰۰ نفری از جمعآوری و فروش دانههای خوراکی آن بدست میآید و در هندوستان بهطور متوسط سالانه ۱۸۰ تن دانه چلغوز تولید میشود.